Bu sonuçlar, genetik, epigenetik, biyokimyasal ve psikofizyolojik farklılıklardan kaynaklanır. Bu nedenle yaşlanma sürecinin ve sağlığın yönetimi tamamen kişiye özel ve biricik yöntemlere dayanır. Kişiye özel olmanın anahtarı genetik ve epigenetik özelliklerde bulunur.
Genetik özellikler bireyin ana rahmine düşmesiyle birlikte oluşan ve yaşam boyunca değişmeyen biyolojik altyapısını tanımlamaktadır. Hücre ve DNA onarım mekanizmaları, bağışıklık sistemi, inflamasyon, hormonal yapı, metabolik işleyiş ve diğer bütün sistemler bu yapıya dayalı olarak çalışırlar. Yaşlanma ve başta kalp krizleri, kanserler, diyabet olmak üzere kronik ve kompleks hastalıklara yatkınlıklar genetik faktörlerle bağlantılıdır. İnsanın yaşam süresinin uzamasıyla birlikte kronik hastalıkların artması, genetik analizlerin önemini arttırmıştır. Artık gelişen teknoloji bireyin genetik özelliklerini analiz etmekte ve bu hastalıklara olan genetik yatkınlıklarını ortaya koyabilmektedir. Böylece risklerin tespit edilmesi ve erken dönemde kişiye özgü yaşam planının oluşturulmasıyla önlenmesi mümkündür. Dünyada genetik bilgiyi hastalıklardan korunmak ve longevity anlayışı içinde kullanmak alanında ‘kişiye özel tıp’ kavramını geliştiren öncü bilim insanlarından olan Dr. Serdar Savaş 1998 yılında, Dünya Sağlık Örgütü Avrupa Programı Direktörlüğü görevi sırasında şu tarihi tespitte bulunmuştur: ‘’İnsan genomunun keşfi kişiye özel tıp çağını başlattı.’’
Bu tespitin yapıldığı yıllarda genlerin yapılarının değişmediği ama çalışmalarının değişebileceği biliniyor ve yüksek maliyetli yöntemlerle sadece araştırma amaçlı olarak ölçülebiliyordu. 2020’li yılların ilk yarısında bu ölçümler, epigenetik analizler olarak, klinik uygulamaya aktarabilecek düzeye geldi. Dr. Serdar Savaş ve arge ekibi tarafından geliştirilmiş olan GentestLongevity programı epigenetik analizleri Türkiye’de ilk olarak insanların hizmetine sundu.
Epigenetik mekanizmalar genetik diziyi değiştirmeden genlerin hangi koşullarda aktif olacağını düzenlemektedir. Beslenme, uyku düzeni, stres, fiziksel aktivite ve çevresel faktörler epigenetik yapı üzerinde doğrudan etkilidir. Bu nedenle epigenetik analizler biyolojik yaş, organizmanın yaşlanma hızı ve telomer uzunluğu* gibi göstergelerin değerlendirilmesinde önemli rol oynayarak yaşlanma sürecinin hangi alanlarda hızlandığını ve hangi alanlarda yönetilebilir olduğunu ortaya koyar.
Genetik ve epigenetik verilerin birlikte değerlendirilmesi yaşlanma sürecindeki bireysel farklılıkların anlaşılmasını sağlar. Tek yumurta ikizleri aynı genetik yapıya sahip olmalarına rağmen farklı yaşam koşullarının farklı biyolojik sonuçlara yol açmasıyla birbirlerinden farklı sağlık ve yaşlanma özellikleri göstermektedir. Bu nedenle Gentest’in Longevity modeli, yalnızca genetik mirası değil, bu mirasın yaşam boyunca nasıl kullanıldığını da analiz ederek bütünsel bir değerlendirme sunmaktadır.
* Epigenetik: Genetik diziyi değiştirmeden genlerin çalışma biçimini düzenleyen biyolojik mekanizmalardır.
* Telomer uzunluğu: Hücresel yaşlanmayı yansıtan biyolojik göstergedir.
